Waarom afgestemde aanraking tijdens de bevalling meer doet dan geruststellen
Wat haptonomie doet tijdens je zwangerschap en bevalling
Haptonomie heeft in de geboortezorg soms een wat wollig imago gekregen. Alsof het vooral gaat om zacht aanraken en "verbinding voelen". En dat klopt. En er gebeurt meer dan dat.
Maar eerst: verbinding. Wat is dat eigenlijk?
De ene aanraking is zalig.
De andere irriteert, ook al is die even zacht.
Je voelt het verschil meteen.
Alleen weet je vaak niet waarom.
Dat verschil is precies waar haptonomie over gaat.
Jullie zenuwstelsel merkt alles
Je hebt het vast al eens gevoeld. Een hand op je rug die precies op het goede moment komt. De adem die vanzelf dieper gaat.
Dat is geen toeval.
Jullie zenuwstelsel merkt voortdurend wat er om jullie heen gebeurt.
Of iemand dichterbij komt of juist afstand houdt.
Hoe iemand beweegt. Hoe iemand ademt.
Het reageert op houding, stem en aanraking. Spieren spannen aan of ontspannen. De adem verandert.
Het gevoel van veiligheid neemt toe of juist af.
Aanraking is één van de meest directe manieren waarop dat proces voelbaar wordt.
Het verschil zit niet in de techniek
Niet elke aanraking heeft hetzelfde effect. Jouw lichaam voelt onmiddellijk of een hand rust brengt of juist spanning.
Het verschil zit in de afstemming.
Dat is de kern van haptonomie: jij leert merken wat er in jouw lichaam gebeurt.
Van daaruit kunnen jullie contact maken dat aansluit bij de ander.
Wanneer het contact klopt, zie je het meteen: Je adem verdiept. Spieren ontspannen. Je voelt ruimte in jezelf.
Dat is niet alleen een gevoel. Er gebeurt op dat moment ook echt iets in jullie lichaam.
Wat er in het lichaam gebeurt
Wanneer jouw lichaam aanraking ervaart als veilig en afgestemd, reageert het zenuwstelsel op verschillende manieren.
Via de huid
In de huid zitten zenuwuiteinden die reageren op rustige, warme aanraking.
Die signalen gaan naar hersengebieden die betrokken zijn bij rust en veiligheid.
Via de nervus vagus
Je lichaam schakelt van alertheid naar ontspanning en herstel.
Via oxytocine en endorfine
Je lichaam maakt oxytocine aan, wat het geboorteproces ondersteunt en weeën stimuleert.
En endorfine: wat pijndempend werkt.
Stress en spanning remmen ze juist.
Tijdens jouw bevalling
Tijdens een wee ontvangt jouw brein sterke signalen vanuit de baarmoeder.
Wanneer er tegelijkertijd rustige, afgestemde aanraking is, krijgt jouw zenuwstelsel ook signalen van veiligheid. Via de huid. Via de stem. Via de aanwezigheid van je partner.
Daardoor kan jouw lichaam endorfine blijven aanmaken.
De weeën verdwijnen niet. Maar ze worden beter draagbaar.
Jullie zenuwstelsels beïnvloeden elkaar voortdurend:
Een rustige, aanwezige partner helpt jouw systeem stabiliseren. Jouw lichaam reageert daar direct op.
Het kan pas loslaten wanneer het zich veilig voelt.
En dat is precies wat jullie samen opbouwen in de bevalcursus met partner.
Wat dit tijdens de zwangerschap al doet
Door aandacht voor jouw lichaam leer je signalen van binnenuit beter opmerken.
Wanneer je adem vast gaat zitten. Wanneer spieren aanspannen. Wanneer jouw lichaam juist ontspant.
Daardoor wordt het makkelijker te voelen wat je nodig hebt. Beweging, rust, steun of juist ruimte.
Wanneer je jouw bekken bewuster gaat voelen, ontstaat er vaak ontspanning in precies dat gebied.
Je draagt je kindje meer in het midden van je bekken in plaats van hoog in je buik.
Je loopt minder achter je buik aan.
Daardoor voelt de zwangerschap vaak lichter. Comfortabeler. Meer gedragen van binnenuit.
Dit lichaamsbewustzijn is ook de basis van de individuele zwangerschapscursus.
Haptonomie werkt vanuit hetzelfde principe, maar dan met aanraking i.p.v. mind-body oefeningen.
Jullie baby. Al aanwezig.
Via deze manier van aanraken groeit ook het contact met jullie baby. Wanneer jullie rustig een hand op de buik leggen en bewust contact maken, reageren veel baby's daarop. Via die afstemming zoeken ze als het ware de aanraking op.
Er ontstaat iets van wederkerigheid.
Voor veel partners wordt het dan ineens tastbaar: dit is echt mijn kind.
Dat vergroot de betrokkenheid en helpt partners zich verbonden te voelen met de zwangerschap.
En met de geboorte die komt.
Ook jullie baby ontwikkelt tijdens de zwangerschap zijn eigen zenuwstelsel.
Wat jij ervaart, bereikt hem via jouw lichaam en via hormonen.
Stresshormonen kunnen de placenta passeren.
De rust die jullie samen opbouwen, ervaart jullie baby ook.
Zo ondersteunen jullie samen de opbouw van een veerkrachtig stresssysteem.
Al vóór de geboorte.
Voelen hoe het werkt
Haptonomie leer je niet door erover te lezen.
Je leert het door het te ervaren.
In jouw lichaam, samen.
In de sessies oefenen jullie met bewuste aanraking, leren jullie afstemmen op elkaar en op jullie baby, en ontdekken jullie wat haar lichaam nodig heeft om los te kunnen laten.